7 Ocak 2007

MAZIDAĞI İLÇESİ

Savur . Ömerli . Mazıdağı . Kızıltepe . Nusaybin . Derik . Dargeçit . Yeşilli . Midyat . Merkez

----------------------------------------------------------------------------------

Mazıdağı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümünde Mardin ilinin 47Km kuzeybatısında, 1030-1090 metre yükseklikte ve adını aldığı dairevi dağlar serisinin orta yerindeki düzlükte kurulmuştur. Daha önceleri Savur ve Derik ilçelerine bağlı bir bucak iken 9 Haziran 1937 tarihinde ilçe statüsünü almıştır. İlçe 869 Km’lik bir alana sahip olup, 50 köy ve 14 mezrası bulunmaktadır.

İlçede genel olarak halkın geçin kaynağı tarım ve hayvancılık faaliyetle-ridir. Ancak ilçe merkezinin 17 Km kuzeybatısındaki fosfat yataklarının 1976 yılından sonra işletilmeye başlanması ile önemli bir çalışma alanı durumunu almıştır.
İlçe, Ulaşım koşulları bakı-mından yetersiz bir durum göstermektedir. İlçeyi köy-lerine bağlayan yollar mevcutsa da yolların büyük kısmı toprak tesviye ve ham yol olduğundan kış aylarında ulaşım güçleşmek-tedir. Derik; ilçesine 24 Km ,Mardin iline 47 Km ve Diyarbakır iline ise 72 Km'lik asfalt bir yolla bağlanmıştır.

Mazıdağı ilçesinin tarihi özel olarak araştırılmamış ancak yakın çevresindeki büyük yerleşim yerlerinin tarihinden elde edilen bilgiler ışığında açıklanabilmektedir. Buna göre ilçe merkezinin bir yerleşim yeri olması Bizanslılara kadar uzanmaktadır.İlçenin eski adı ' Şamrah " olup yerleşim yerinin Çam yolu üzerinde olması nedeni ile bu ismi almıştır. İlçenin 3 Km güneybatısındaki sarp bir tepenin üzerinde kalıntılarına rastlanan Safran Kalesi ve kalenin çevresindeki harabelerden anlaşıldığına göre,Bizanslılar döneminde Diyarbakır’ı Şam’a bağlayan yol üzerinde kurulma olan bu yerleşim yerinin halkı Süryani dinine mensup idi. V. ve VI. yüzyılda Sasaniler ile Bizanslılar arasındaki savaşlarda Mardin ile birlikte bu iki kavim arasında bir kaç kez el değiştirmiş olan Şamrah VII. yüzyılda Arapların eline geçmiş Hıristiyan Halkın büyük bir kısmı .Müslümanlığı kabul etmiştir. Süryani olarak kalan kesimi se 1392' de Timur'un istilasından sonra Mardin’e göç etmiştir.

Yavuz Sultan Selim 1514’de Şah İsmail'e karşı kazandığı Çaldıran savaşından kısa bir süre sonra D.Bakır ve Mardin illerini ele geçirmek ile bu yerleşim yerlerini de Osmanlı Devletine katmış oluyordu.

Ayrıca şu anda harabe durumunda bulunan Derametinan kalesi çok eski bir yapı olduğu,Timurlenk tarafından Mardin ve Diyarbakır’ın alınışı sırasında bölgeye yaptığı keşifte ve kendisine geçit vermeyen Derametinan kalesinin fethini istemişti. Kale 150 Metre yüksekliğinde bir tepenin üzerinde kartal yuvası gibi kurulmuş güneyden kuzeye doğru uzanan vadiye ve kervan yoluna hakim durumda idi. Timur’un orduları kaleyi ancak 20 günde zaptederek geçit sağlayabilmişlerdir.Kalede 150 kişilik bir kuvvet bulunmakta ve saldırılara karşı koyabilecek bir tarzda inşaa edilmiştir.Bir Bizans eseri olan bu kale günümüzde bir harabe durumunda bulunmaktadır.

İlçe sakinlerinin daha önceleri Hıristiyan olduğu ve burada çeşitli aile guruplarının yaşamış oldukları bilinmektedir. Bunlar Cançoyi, Yakupli, Bileçki ve Hani ile Kulptan gelenler ile birlikte dört ayrı aile gurubu olarak günümüz kadar bu sosyal yapıyı sürdüregelmislerdir.
Mazıdağı ilçesi daha önce Savur ilçesine ,ardından da Derik ilçesine bağlı bir nahiye iken 9 Haziran 1937 yılında ilçe statüsüne getirtilmiştir. İlçe "Şamrah" ismini Diyarbakır dan Şam'a giden kervan yolu üzerinde oluşu nedeni ile almıştır. " Şamrah " Kelimesi Şam’a giden yol anlamındadır. Mazıdağı ismi ise ,etrafının dağlarla çevrili olması ve bu dağların mazı ağaçları ile kaplı oluşundan almıştır.

2000 Yılında yapılan Nüfus tespitine göre ilçemizin toplam nüfusu 32.443 'tür.13.102 'i ilçe Merkezinde,19.341 'i Köylerimizde yaşamaktadır.
----------------------------------------------------------------------------------

Daha Büyük Haritayı Görüntüle

MAZIDAĞI İLÇESİNE BAĞLI KÖYLER

MAZİDAĞ - Şemrex
Uydu Haritası
KÖYÜN YENİ ADI - Köyün Eski Adı
AKSU ....................Axgewrk
ARIKÖY ................Hanezanbur
AKTAŞ .................Xirbê Ezîm
ARISU ...................Gola Gulê
AŞAĞIOCAK ........Küramüfla
ALANKUŞ ............Hizaz
ARMAĞAN ..........Golika geryayî
ATALAR ..............Xarok
ATLICA ...............Ziyareta Hesp
AYKUT ................Darbıgwîz
BAHÇECİK.......... Basık
BALPINAR ..........Girê Sorê Metînan
BİLGEKÖY........... Zanqirt
ÇANKAYA........... Kıymız
ÇAYÖNÜ ..............Lalan
DERECİK ..............Tewaşî
DİKYAMAÇ .........Silot
DURAKLI .............Xelîlan
EKİNCİLER ..........Kufrag
ENGİNKÖY ..........Zizin
ERDALI ...............Xerabékuré
EVCİLER............. Qesrik
ESIMLI ................Xirbê Bîran
GÜMÜŞPINAR ....Tarîn
GÜRPINAR...........Kanîgenîké
GÜMÜŞYUVA .....Dêra Metînan
GÜRGÖZE ...........Eyn Silêman
IŞIKKAYA............Birkê
İKİSU ...................Mendêlan
KARAALANI....... Mêqer
KARATAŞ ..........Şemikan
KEBAPÇI
KEMERLİ............ Xerapbazin
KIŞLAK...............Şivistan
KANİALİ............. Kaniya Elî
KOCAKENT ........Têzin
KONUR ...............Yukarışip
MEŞELİ ..............Malebî
ORTAKLI ...........Xirbê Xelîlan
ÖMÜRLÜ ............Pîran
ÖZLÜCE .............Qertê
SAĞMAL ...........Bîrînî
SAKIZLI .............Banqîr
ŞANLI................ Dêşan
ŞENYUVA ..........Şewaşî
ŞİFTEK............... Por
TANRIYOLU .......Kurik
TARLACIK .........Hitwan
ULUTAŞ .............Birka Hesenan
YUVA................. Xirbeheyder
ÜRÜNLÜ .............Qolçiyan
YAĞMUR ............Avrihan
YALINAĞAÇ....... Melêbiya Piçûk
YONCALI ............Xirbesimaq
YEŞİLKÖY ...........Xudûr
YETKİNLER ..........Dirrin
YUKARIKONAK.... Xanika Jêr
YUKARIOCAK ......Küriülya
YÜCE Çala ...........Şêxan
YÜCEBAĞ............. Kelek

6 yorum:

  1. mazıdağı önemli bir yerleşim alanı olabilirdi ama şu an bir iş alanı olmadığından şuan mazıdağı eski köy haline döne bilir mazıdağı değilde şermığ olur

    YanıtlaSil
  2. Merhaba,
    Annemin Mazıdağı (Şewaşi) köyünden olması nedeniyle buraları hep kendime çok yakın görmüşümdür. Soyadı ILDIZ olan dayılarıma buradan selam ve saygılarımı iletiyorum. Mazıdağının gelişmesi için çaba sarfeden ve sarfedecek olan herkese kucak dolusu sevgilerimi sunuyorum.

    Aziz GÜLMÜŞ
    Eğitimci-Yazar

    YanıtlaSil
  3. slm mazıdaglı halkım ben adanadan metın.bende mazıdaglıyım.bızım koy meselı koyudur(melebı)ddır herkese selam

    YanıtlaSil
  4. slm ben mazdağ kebabcı köyünden mahmut bütün kebabcı köyüne slmlarımı iletiyorum...www.ezgiseslim.com

    YanıtlaSil
  5. ben belçika genkten baran kaya ben bütün mazıdağ halkına saygı ve sevgi yoluyom bu uzak ülkeden bende mazıdağın derecik köyündeyim kürçe tavsi .. saygılar her bijii

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. SLM MAZIDAĞI DERGUZ (AYKUT) KÖYLÜYÜM TÜM MAZIDAĞI HALKINA VE DERGUZ KÖYLÜLERİNE SAYGI VE SELAMLARIMI GÖNDERİYORUM "LAWIKE DERGUZİ"

      Sil

Yorumlama biçimi kutucuğundan Adı/Url 'yi seçerek, isminizi ve dilerseniz mail veya site adresinizi yazıp yorumunuzu gönderin. Yorumunuz Editör onayından geçerse yayınlanacaktır. Küfür, Hakaret, İftira ve SİYASİ içerikli yorumlar ve Adı Soyadı belirtilmeyen yorumlar yayınlanmıyacaktır. www.surgucum.com